صفي الرحمان مباركفوري ( مترجم : محمد بهاء الدين حسينى )
172
الرحيق المختوم ( باده ناب ) ( فارسي )
( 1 ) اسرا و معراج پيامبر در مرحلهاى بود كه دعوتش راه رستگارى را طى مىكرد ، شكنجه و آزار قريش فروكش مىنمود و ستارهء ضعيفى از كنارههاى دور چشمك مىزد كه واقعهء مهم اسرا و معراج رخ داد . ( 2 ) در تعيين زمان اسرا و معراج نظرات مختلفى آمده است : 1 - اسرا در همان سال آغاز نبوت اتفاق افتاده است . ( طبرى ) 2 - پنج سال پس از بعثت بوده است . ( نووى و قرطبى ) 3 - در شب بيست و هفتم ماه رجب سال دهم بعثت روى داده . ( علامه منصور فورى و . . . ) 4 - شانزده ماه پيش از هجرت ، در رمضان سال دوازدهم بعثت اتفاق افتاده است . 5 - در محرم سال سيزدهم ؛ يعنى ، يك سال و دو ماه پيش از هجرت روى داده است . 6 - يك سال پيش از هجرت ، در ماه ربيع الاول سال سيزدهم نبوّت به وقوع پيوسته است . ( 3 ) سه نظريهء اول به اين دليل مردود است كه : خديجه - رضى اللّه عنها - در ماه رمضان سال دهم بعثت فوت كرده و وفاتش پيش از فرض شدن نمازهاى پنجگانه بوده است و هيچگونه اختلافى در آن نيست كه نمازهاى پنجگانه در شب اسرا فرض گشته است . « 1 » و اما سه نظريهء ديگر ، به قطع نمىتوانم يكى را بر بقيه ترجيح دهم ، جز اين كه بگويم : سبك و سياق سورهء نجم چنين نشان مىدهد كه بىگمان واقعهء اسرا در همان سالهاى آخر دوران مكه اتفاق افتاده است .
--> ( 1 ) - زاد المعاد ، مختصر سيرهء رسول ، تاريخ اسلام .